Οι Κούροι των Μελάνων

Η Νάξος ήταν ένα από τα σημεία της αρχαίας Ελλάδας όπου κατασκευάζονταν Κούροι, δηλαδή αγάλματα τα οποία προσωποποιούσαν νέους άνδρες. Στη Νάξο μέχρι σήμερα έχουν βρεθεί 3 τεράστια αγάλματα Κούρων. Οι δύο, βρίσκονται στην περιοχή Μέλανες στη θέση Φλεριό, περίπου 9 χιλιόμετρα από την Χώρα. Ο μεγαλύτερος βρίσκεται στην κορυφή του χωριού Απόλλωνα, στα βόρεια του νησιού, σε απόσταση περίπου 35 χιλιόμετρα. Οι Κούροι της Νάξου χρονολογούνται από την Αρχαϊκή περίοδο, δηλαδή 7ο-6ο αιώνα π.Χ.

Όλοι οι Κούροι της Νάξου βρίσκονται στην αρχική τους θέση στην οποία άρχισαν να κατασκευάζονται χωρίς όμως ποτέ να ολοκληρωθούν. Ο ένας από τους δυο Κούρους που βρίσκονται στο Φλεριό είναι δύσκολα επισκέψιμος καθώς η πρόσβαση είναι αρκετά ανηφορική και καθόλου ομαλή. Βρίσκεται ψηλά στη ράχη του βουνού, στη θέση Φαράγγι.

Ο έτερος Κούρος, ο οποίος χρονολογείται γύρω στον 7ο π.Χ. αιώνα και έχει μήκος περίπου 6,5 μέτρα βρίσκεται «ξαπλωμένος» στο έδαφος μέσα σε ένα χωράφι γεμάτο ελιές. Ο συγκεκριμένος Κούρος είναι πλέον ιδιοκτησία της οικογένειας Κονδύλη, στην ίδια θέση που τον δούλευε ο αρχαίος τεχνίτης. Ο Κούρος αυτός ονομάστηκε «Ελληνας», λόγω του εντυπωσιακού μεγέθους και της δύναμης που αποπνέει ως γλυπτό.

Ο πιθανότερος λόγος που οι Κούροι έμειναν μισοτελειωμένοι σύμφωνα με την ιστορία ήταν ότι κατά την διάρκεια της κατασκευής τους παρουσιάστηκαν κάποιες μεγάλες ρωγμές στο σώμα τους, και γι’ αυτό τους άφησαν στο ίδιο σημείο. Πολλοί ερευνητές όμως ισχυρίζονται πως τα αγάλματα έμειναν ημιτελή, λόγω πιθανού θανάτου του πελάτη που τα είχε παραγγείλει ή επειδή συνέβησαν εξαιρετικά πολιτικά γεγονότα.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Πάρου

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Πάρου, χτίστηκε το 1960, δίπλα στο Γυμνάσιο της Παροικίας και συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα μουσεία της Ελλάδας, λόγω των εκθεμάτων του που βρέθηκαν σε ανασκαφές σε Πάρο και Αντίπαρο.

Πρόκειται για ευρήματα από τη νεολιθική εποχή έως τους πρωτοχριστιανικούς χρόνους. Ανάμεσά τους, η Νίκη της Πάρου, Κυκλαδικά εδώλια, ψηφιδωτά, η αρχαϊκή μαρμάρινη Γοργώ, που σύμφωνα με το μύθο είναι τέρας και προκαλεί τρόμο σ’ όποιον την αντικρίζει, ο οποίος απολιθώνεται, κούροι, ο ποιητής Αρχίλοχος, αμφορείς παριανού εργαστηρίου, θεότητες κλπ. 

Μαρμάρινο άγαλμα Γοργούς (6ος αι. πΧ) ύψους 1.35 μέτρα. Σώζεται σχεδόν ακέραιο.

Στις προθήκες του Αρχαιολογικού Μουσείου της Πάρου, υπάρχουν ευρήματα από τα εργαστήρια κεραμικής και μαρμαρογλυπτικής, ενώ στον υπαίθριο χώρο εκτίθενται αγάλματα και σαρκοφάγοι κλασικής και ρωμαϊκής εποχής, καθώς και ψηφιδωτά που βρέθηκαν στην Παναγία Εκατονταπυλιανή.

Αγγείο γεωμετρικής περιόδου σε άψογη σχεδόν κατάσταση.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Νάξου

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάξου εκτίθενται έργα τέχνης και αντικείμενα καθημερινής χρήσης που ήρθαν στο φώς από τις ανασκαφές που διεξάγονται στο νησί συνεχώς μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, και χρονολογούνται από τα νεότερα νεολιθικά έως τα παλαιοχριστιανικά χρόνια (5300 π.Χ. - 5ος αι. μ.Χ.).

H Nάξος είναι το μεγαλύτερο και σημαντικότερο νησί των Κυκλάδων, τόπος πλούσιος με κατάληλους περιβαλλοντικούς παράγοντες για την ανάπτυξη της γεωργίας και της κτηνοτροφίας. Είναι εξάλλου ένα "ευλίμενο" νησί, γεγονός που βοήθησε ιδιαίτερα στην έντονη και συνεχή πολιτιστική παρουσία του στον ελληνικό χώρο από το τέλος της 4ης χιλιετίας π.Χ. έως σήμερα. 

Η πρώτη μεγάλη ακμή της Νάξου σημειώνεται κατά την πρωτοκυκλαδική εποχή (περ. 2700 - 2300 π.Χ.) κατά την οποία η Νάξος με τα γύρω μικρά νησιά εξελίσσεται σε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά και πολιτισμικά κέντρα της εποχής. Κατά τις επόμενες περιόδους της Χαλκοκρατίας συμβαίνουν διάφορες μεταβολές και αναστατώσεις στον αιγαιακό χώρο που έχουν αποτέλεσμα να αναδειχθούν νέα κέντρα σε άλλα νησιά (Θήρα, Μήλος, Πάρος) και η Νάξος να χάσει την κυριαρχική της θέση στο Αιγαίο.

Μυκηναϊκά αγγεία καθημερινής χρήσης.

Oι ανασκαφές στα τελευταία 40 χρόνια έχουν φέρει στο φώς πλήθος αρχαιολογικών χώρων (Γρόττα, Απλώματα, Πλίθος στη Χώρα, Μέλανες, Σαγκρί, Ύρια, Τσικαλαριό στην κεντρική Νάξο, Πάνορμος, Κορφή τ' Αρωνιού στην ανατολική Νάξο) αλλά και πολυάριθμων ευρημάτων που στεγάζονται στο Μουσείο της Νάξου. 

Στις αρχαιολογικές συλλογές του Μουσείου Νάξου περιλαμβάνονται σημαντικότατα ευρήματα, ιδιαίτερα της πρωτοκυκλαδικής περιόδου (3200 - 2300 π.Χ.) αλλά και από τις παλαιότερες φάσεις των ιστορικών χρόνων, πολλά από τα οποία είναι μοναδικά. 

Μοναδική είναι, μετά από την αντίστοιχη του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, η συλλογή των πρωτοκυκλαδικών μαρμάρινων ειδωλίων, χωρίς να υστερούν και οι πλουσιότατες σε αγγεία συλλογές της μυκηναϊκής (τέλος 2ης χιλιετίας π.Χ.) και της γεωμετρικής περιόδου (9ος - 8ος αι. π.Χ.).

Πρωτοκυκλαδικά ειδώλια.

Οι αρχαϊκοί (7ος - 6ος αι. π.Χ.), οι κλασικοί (5ος - 4ος αι. π.Χ.) και οι ελληνιστικοί (3ος - 1ος αι. π.Χ.) χρόνοι αντιπροσωπεύονται από χαρακτηριστικά δείγματα κεραμικής και πήλινων ειδωλίων. Από τη ρωμαϊκή εποχή (1ος π.Χ. - 2ος αι. μ.Χ.) εκτός από τα κεραμικά υπάρχει και μια μεγάλη, ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συλλογή γυάλινων αγγείων.

Πρωτοκυκλαδικά ειδώλια.